امروز

سه شنبه, ۳۰ آبان , ۱۳۹۶

  ساعت

۱۳:۲۴ بعد از ظهر

سایز متن   /

  • گردشگری
بدون نظر

اگر درباره مجموعه تاریخی تخت سلیمان تکاب و یکی از شگفتی های طبیعی ایران، یعنی چمن متحرک چملی اطلاعات چندانی ندارید، توصیه می کنیم گزارش جذاب و مصور امروز سرویس ایرانگردی روزیاتو را مشاهده کنید. با ما در گشتی در تخت سلیمان ایران همراه باشید.

تخت سلیمان یا شهر گنجک (شیز) در ۴۵ کیلومتری شمال شرقی شهرستان تکاب در دره سرسبز در بلندی ۳۰۰۰ متری، سرشار از جاذبه‌های کم نظیر طبیعی- تاریخی واقع شده و قله ۳۲۰۰ متری بلقیس هم در آنجا قرار دارد.

تخت سلیمان با مساحت ۱۲ هزار متر مربعی یکی از میراث های جهانی یونسکو  به شمار می رود. جایی در آذربایجان غربی، در ۳ کیلومتری غرب تخت سلیمان، کوه مخروطی میان تهی وجود دارد که هزاران سال پیش، بر اثر وقوع آتش فشان شکل گرفته است.

محلی‌ها این کوه زیبا را زندان سلیمان یا زندان دیو می شناسند. این افراد معتقد هستند حضرت سلیمان دیوهایی که از فرمانش سرپیچی می کردند در این کوه زندانی می‌کرده است.

(تصویری از تخت سلیمان و دریاچه زیبای آن)

تخت سلیمانی یکی از ظرفیت های گردشگری تاریخی و باستانی ایران زمین به شمار می رود که در فهرست میراث جهانی یونسکو نیز ثبت شده است. در واقع تخت سلیمان یکی از ۱۹ اثر جهانی ایران به عنوان میراث جهانی بشری شناخته می شود که در تکاب استان تاریخی و دیدنی زنجان قرار دارد.

کتیبه سنگی تخت سلیمان

این مجموعه جهانی با برخورداری از مواهب و مناظر بکر طبیعی چون آب‌های گرم و معدنی، فسیل‌های گیاهی، قرار گرفتن یکی از زیباترین و عمیق ترین دریاچه‌ های محصور جهان در آن و آثار تاریخی و فرهنگی در ۱۴ تیر ۱۳۸۲ در فهرستمیراث جهانی یونسکو ‌ثبت شد.

تخت سلیمان

(تصویر صفحه معرفی تخت سلیمان ایران در سایت میراث جهانی یونسکو)

قرارگیری یکی از سه پرستشگاه مهم ایران باستان یعنی آتشکده آذرگشنسب در این مجموعه مذهبی، شکل‌گیری آتشکده معروف عصر ساسانی و سایر بناهای مهم مذهبی و درباری در این مجموعه از جمله ایوان خسرو، تالارهای مختلف و معبد ایزد آب یعنی آناهیتا و ارتباط آن با طبیعت سحر‌آمیز منطقه، یکی از با‌شکوه‌ترین و شگفت ‌انگیز‌ترین طراحی معماری و پیوند زندگی بشر با‌ طبیعت و اعتقاد او را به نمایش درآورده است.

تخت سلیمان کجاست؟

شاید شما هم نام تخت سلیمان را شنیده باشید، اما فکر می کردید این اسمی هست که در افسانه ها و اسطوره ها و کتاب های تاریخی و رمان ها درباره اش حرف زده شده و ما به ازای تاریخی و واقعی ندارد! اما باید عرض کنیم که تخت سلیمان یکی از آثار باستانی ایران زمین هست که شهرت جهانی دارد.

کتیبه تخت سلیمان

تخت سلیمان را آتش کده آذرگُشنَسب (بزرگ ترین آتشکده دوره ساسانی) هم می خوانند. محوطه ای که تاریخی و بزرگ است و در نزدیکی شهرستان تکاب قرار دارد. در این شهرستان، روستایی وجود دارد که در قدیم به آن نصرت آباد گفته می شود و امروز به عنوان روستای تخت سلیمان شناخته می شود.

تصویری از تخت سلیماان

از تخت سلیمان به عنوان بزرگ ترین و برترین مرکز آموزشی، اجتماعی و از همه مهم تر میعادگاه مذهبی ایرانیان در قبل از اسلام یاد می برند. حمله هرکلیوس به ایران در سال ۶۴۲ میلادی سبب شد که این میعادگاه مذهبی و فرهنگی توسط سردار روم تخریب شود. گفته می شود که فردی به نام آبا قا خان که برادر زاره هلاکو، خان مغول بود، به دین اسلام تشرف پیدا کرد و روی ویرانه های تخت سلیمان، مسجدی بنا کرد که آن نیز در طی اعصار، ویران شد و کاشی هایی با نقوش و خط برجسته آن اکنون در موزه رضا عباسی تهران (پایین سید خندان در خیابان شریعتی تهران) نگهداری می شود.

نقش درنا در کاشی های زرین فام تخت سلیمان، یکی از آثار جالب هنری ایران در زمان های خیلی دور بوده است.

(تصویر نقش درنا در کاشی های زرین فام تخت سلیمان آذربایجان غربی)

دوره ایلخانیان و ساسانیان را باید از دوران شکوفایی هنر کاشی کاری ایران زمین دانست. در این دوره، کاشی زرین فام، در اشکال و اندازه های مختلف و با طرح ها و نقوش گوناگون مورداستفاده قرار می گرفت. این کاشی های مزین به نقوش هندسی، انسانی، گیاهی و حیوانی و نیز نقوش کتیبه ای است که مطالعه هرکدام از این نقوش راهگشای نفوذ به درون لایه های فکری و فرهنگی حاکم بر دوره ایلخانیان است.

بر اساس مطالعات صورت گرفته و نیز انجام فعالیت های میدانی باستان شناسی، مراکزی چون کاشان، ساوه، سلطان آباد، تخت سلیمان و جرجان به عنوان مراکز ساخت چنین تزییناتی از سوی محققان در نظر گرفته شده اند.

(تصویر نمونه کاشی های زرین فام دوره ایلخانی)

در دوره ایلخانیان، سه تکنیک برای تولید کاشی استفاده می شد که عبارت اند از: لعاب تک رنگ، رنگ آمیزی مینایی بر روی لعاب و رنگ آمیزی زرین فام بر روی لعاب. سه نوع کاشی دیواری زرین فام از دوره ایلخانی بر جا مانده که شامل کاشی محراب، کاشی حاشیه ای کتیبه دار و کاشی ستاره ای و صلیبی شکل است که همراه با تزیینات زرین فام یا لعاب تک رنگ هستند.

«اباقاخان» که در مراغه فروانروایی می‌‏کرد، برای ساختن کاخ شکار و اقامتگاه تابستانی خود، به تخت سلیمان آمد و ازمصالح باقی‌مانده آتشکده بهره برد و همه‌ی کاخ خود را با کاشی‌های طلایی و گچبری‌های باشکوه آراسته کرد. این کاشی نیز یکی ازهمان کاشی‌های طلایی یا زرین‌فام کاخ «اباقاخان» است.

کاشی‌های زرین فام در تاریک‌ ترین دوره‌ی تاریخ ایران، یعنی دوره مغول، توسط هنرمندان ایرانی به‌کارگرفته شد و از نظر نوع ساخت و کیفیت با کاشی‌های دوره پیش و پس ازخود فرق می‌کرد. همچنین، این نخستین کاشی ایرانی بود که نام هنرمند و تاریخ ساخت کاشی برروی آن حک می‌شد.

نقش‌های بیشتر این کاشی‌ها تصویرهای شاهنامه فردوسی، سوارکاران و شاهزادگان نشسته برتخت است که به‌گونه‌ای برجسته کشیده شده است.

 کاشی زرین فام تخت سلیمان، یکی از آثاری هست که هموطنان می توانند از آن در این تماشاگه ارزشمند دیدن کنند.

(تصویری از کاشی های زرین فام تخت سلیمان که آثار دوره ایلخانیان هست)

چرا تخت سلیمان؟

چرا تخت سلیمان مهم است؟ این پرسشی است که احتمالا خیلی از ایران دوستان و ایرانگردان مطرح می کنند. باید عرض کنیم که تخت سلیمان همانند تخت جمشید و صدها میراث فرهنگی و تاریخی ایران زمین، از جمله میراث باستانی ایران و جهان به شمار می رود که این مجموعه یکی از محوطه‌های تاریخی مهم ایران محسوب می‌شود.

اهمیت این منطقه از نظر گردشگری، باستانی و تاریخی به این خاطر هست که هم چون تیمره خمین در استان مرکزی یا شهر سوخته در زابل سیستان و بلوچستان، ما شاهد نشانه‌ها و بقایای استقرار و فعالیت انسان از هزاره اول قبل از میلاد تا چند صد سال اخیر هستیم. یعنی در واقع در تخت سلیمان، می توان میراث گذشته انسان و تمدن ایران را جست و جو کرد.

(تصویری از ویرانه های به جا مانده در تخت سلیمان در آذربایجان غربی)

جایی که مردم آن روزگار، با کم ترین امکانات، مصنوعاتی را خلق کردند که امروزه تعجب کارشناسان و فعالان عرصه باستان شناسی و میراث فرهنگی و صنایع دستی را به همراه داشته است. در تخت سلیمان با کاخ های متعددی برخورد میکنیم.

(تصویری از ویرانه های تحت سلیمان)

کاخ‌های مجموعه تخت سلیمان در اصل به دوره ساسانی تعلق دارند. در قرن ششم و هفتم هجری حکام مغول بخشهای فروریخته را بوسیله لاشه سنگ و ملات گچ بازسازی و برای آرایش نمای ورودی و داخلی آن از عناصر تزئینی مانند طاق‌نماهای تزئینی، رسمی بندی، مقرنس‌های گچی، انواع کاشی‌های زرین فام، چلیپا، کوکبی و نقاشی‌های روی گچ استفاده کردند.

آثار باستانی این مجموعه و دریاچه جوشان آن، روی صفحه‌ای سنگی و طبیعی قرار گرفته که از رسوبات آب دریاچه به وجود آمده است.

نمونه‌هائی از این تزئینات در کاوش‌های باستان شناسی در این مجموعه بدست آمده و در حال حاضر در موزه ملی نگهداری می‌شود. رونق صنعت ساخت ظروف مینایی و لاجوردی در تخت سلیمان، به اوایل دوران تسلط مغول‌ها بر ایران برمی‌گردد. با حمله مغول که ساختن ظروف مینایی متوقف شد، تولید ظروف لاجوردی رونق یافت، زیرا تزئینات ظروف و نقوش لاجوردی از نوع مینایی ساده‌تر و رنگ‌های مورد استفاده در نقوش محدود‌تر بوده است.

(تصویری از کاوش های انجام شده در منطقه تخت سلیمان تکاب در استان آذربایجان غربی- جایی که شما را به هزاران سال پیش و روزگار ایلخانیان هنر دوست می برد)

خبرگزاری میراث فرهنگی درسال ۱۳۸۳ اعلام کرد که کاشی نقش برجسته تخت سلیمان با قیمت ۳۹۰۰ دلار در حراجی در لندن به فروش رسید و تاسف علاقمندان به میراث فرهنگی ایران را به همراه داشت.

(تصویر کاشی به فروش رفته در حراجی لندن در سال ۱۳۸۳ که متعلق به تخت سلیمان بود)

در این کاشی که تکنیک‌های میناکاری و لعاب لاجورد در ساخت آن به کار رفته، بهرام گور بر پشت اسب در صحنه‌ای از شاهنامه تصویر شده است، خدمتکاری در سمت چپ بهرام گور و سگی بین بهرام گور و خدمتکار در این نقش برجسته به چشم می‌خورند. پس‌زمینه این تصویر نیز با نقش‌برجسته‌هایی به سبک نخلی که در بسیاری از نقش ‌برجسته‌های باستانی ایران به چشم می‌خورد، تزئین شده است. ابراهیم حیدری، مدیر پروژه تخت سلیمان، درباره این کاشی گفته است: «کاشی‌های زرین‌فام و لعاب‌دار تخت سلیمان بی‌نظیر و در دنیا شناخته شده هستند. با توجه به این که ما تعداد اندکی از این کاشی‌ها در کشور داریم، بازگرداندن چنین نمونه‌هایی به کشور بسیار با اهمیت است.»

چمن متحرک چملی

در اطراف تخت سلیمان و در واقع در نزدیکی روستای بدرلو تکاب، جایی هست که به نام چملی شهرت دارد. جایی که چمن متحرک سبز رنگ دارد!

(تصویر منطقه ای بی نظیر در آذربایجان غربی با چمن های متحرک همیشه سبز در طول سال)

این چمن در ۱۵ کیلومتری شهر تاریخی تکاب در استان آذربایجان غربی ایران است.  در سر راه تکاب به یولقون‌آغاج که نهایتا به تخت سلیمان می‌رسد واقع شده است.

چمن متحرک که در زبان محلی به “چملی” یا “چملی‌گل” معروف است یکی از آثار طبیعی شگفت‌انگیز تکاب به شمار می‌ رود. که شامل یک منطقه باتلاقی بوده و در وسط و اطراف آن چمن زارها و نیزارهای بلندی رشد نموده‌است که ارتفاعشان به دو متر هم می‌رسد.

این چمن بصورت جزیره‌ای متحرک با مساحت هشتاد متر مربع بر روی دریاچه‌ای کوچک خودنمایی می‌کند که با وزش باد و جریان هوا و یا تکان خاصی به جهات مختلف تغییر مسیرداده و حرکت می‌کند و همین امرموجب منحصر به‌فرد شدن این جاذبه طبیعی شده‌است. چمن به صورت معلق و شناور در وسط این برکه قرار گرفته و دارای پوشش گیاهی کاملا مطلوب و مناسب است و حتی در فصل زمستان و سرمای هوا نیز چمن آن سبزی خود را از دست نمی ‌دهد.

کل مساحت این برکه عجیب به وسعت یک هکتار است در میان دره‌ای عمیق قرار گرفته که نیزارها، چمن سر سبزدرختان بلند و گلهای زیبا اطراف آن جلوه‌ای خاص و طبیعی و زیبا به آن بخشیده ‌است.

چمن بصورت معلق و شناور در وسط این برکه قرار گرفته و دارای پوشش گیاهی کاملا مطلوب و مناسب است و حتی در فصل زمستان و سرمای هوا نیز چمن آن سبزی خود را از دست نمی ‌دهد قطعه چمن متحرک بصورت یک نیم قوس کمانی که از پیرامون برکه جداست هنگام حرکت جاذبهٔ فوق العاده ‌ای را ایجاد می ‌نماید و از این لحاظ یکی از مناطق مهم طبیعی و گردش‌گری آذربایجان غربی محسوب می‌شود. عمق این برکه زیاد بوده و ماهی و مرغابی‌های وحشی در اطراف این چمنزار جلوه و زیبایی خاصی را پدید می‌آورد.

(تصویری زیبا از moving island ایران در جزیره کوچک چملی تکاب آذربایجان غربی)

از علت حرکت و شناور بودن این چمن شگفت انگیز اطلاعی دقیق در دست نیست اما برخی کارشناسان علت آن را منطبق و متناسب با حرکت وضعی زمین و عده‌ای دیگر ناشی از عوامل طبیعی و وزش باد می دانند. برخی ها این چمن متحرک را یکی از رازهای بکر طبیعت ایران می دانند. رازی که می تواند طبیعت گردانان خوش ذوق را به این منطقه بکشاند.

اگر می خواهید به چمن متحرک تکاب بروید، برای رفتن به این چمن دو راه وجود دارد، راه اول از جاده تکاب به بدرلو است که بعد از روستای یلقون آغاج و راه دوم از سمت تخت سلیمان، از جاده همپا به بدرلو است و از نرسیده به روستای قوشه بلاغ، به راه میانبر قوشه بلاغ به بدرلو وارد شده و بعد از طی چند کیلومتر به روستای ویر می رسد و چمن در این روستا قرار دارد.

اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل پلاس
دیدگاهها

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد